De nadelen van maaltijdcheques worden vaak onderbelicht, want het klinkt als puur voordeel: een extralegaal voordeel dat fiscaalvriendelijk is. Maar er zitten ook een paar echte haken aan, zowel voor werknemers als werkgevers. Lees hieronder wat je beter op voorhand weet.
Wat zijn maaltijdcheques precies?
Maaltijdcheques zijn een extralegaal voordeel dat werkgevers aan hun werknemers kunnen geven. Je ontvangt ze bovenop je loon en je kunt ze gebruiken om eten te betalen, bijvoorbeeld in de supermarkt of bij een bakker. In België ontvangen al meer dan 3 miljoen werknemers maaltijdcheques, wat een record is.
Ze zijn populair omdat ze voor zowel werkgever als werknemer fiscaalvriendelijker zijn dan een gewone loonsverhoging. Toch betekent dat niet dat ze altijd de beste keuze zijn.
De nadelen van maaltijdcheques voor werknemers
Het grootste nadeel is de invloed op je pensioen. Maaltijdcheques tellen niet mee als loon voor de berekening van je pensioen. Dat betekent dat hoe meer van je verloning via maaltijdcheques loopt, hoe lager je pensioen later uitvalt. Dit is een effect dat veel werknemers over het hoofd zien wanneer ze hun salarispakket vergelijken.
Daarnaast zijn maaltijdcheques gebonden aan strikte regels over waar en hoe je ze mag gebruiken. Je kunt ze niet vrij besteden. Je kunt er geen andere aankopen mee doen dan voeding of aanverwante producten. Wil je meer flexibiliteit in je extralegale voordelen, dan zijn maaltijdcheques misschien niet het meest ideale instrument.
Verder hebben maaltijdcheques een vervaldatum. Je moet ze gebruiken binnen een bepaalde periode, anders verlopen ze gewoon. Dat voelt onhandig aan als je ze niet snel genoeg opmaakt.
Nadelen van maaltijdcheques voor werkgevers
Ook voor werkgevers kleven er nadelen aan. Je kunt maaltijdcheques niet zomaar invoeren zoals je wil. Ze kunnen alleen toegekend worden als er een cao of individuele arbeidsovereenkomst aan ten grondslag ligt. Dat brengt administratie en formaliteiten met zich mee.
Bovendien is er een strikte koppeling aan effectief gewerkte dagen. Je mag als werkgever slechts één maaltijdcheque toekennen per dag dat een werknemer effectief werkt. Vrije dagen, ziektedagen of vakantiedagen tellen niet mee. Dat maakt de opvolging administratief complexer dan het op het eerste zicht lijkt.
Ten slotte is het bedrag dat de werkgever bijdraagt ook aan regels gebonden. Het werkgeversdeel mag een bepaald maximumbedrag niet overschrijden om van de fiscale vrijstelling te kunnen genieten. Geef je te veel, dan verlies je het fiscale voordeel.
Maaltijdcheques als vervanging voor loon: een risico
Een veelgemaakte vergissing is dat werkgevers maaltijdcheques aanbieden in plaats van een loonsverhoging. Voor de werknemer lijkt dat op korte termijn aantrekkelijk, want je betaalt er minder belastingen op. Maar op lange termijn mis je pensioenopbouw. Een hoger brutoloon levert meer pensioenrechten op dan eenzelfde bedrag in maaltijdcheques.
Dit geldt ook voor andere berekeningen op basis van je loon, zoals een hypothecaire lening of een uitkering bij werkloosheid. Al die berekeningen gaan uit van je brutoloon, niet van je extralegale voordelen.
Toch niet alleen maar slecht nieuws
Het is eerlijk om te zeggen dat maaltijdcheques voor de meeste werknemers nog steeds een positief voordeel zijn, zolang je de nadelen kent. Ze zijn cumuleerbaar met andere voordelen zoals ecocheques, sport- of cultuurcheques. En ze leveren wel degelijk extra koopkracht op aan de kassa.
De sleutel zit hem in bewuste keuzes maken. Weet je wat je inlevert op pensioenvlak en in flexibiliteit, dan kun je zelf beoordelen of maaltijdcheques voor jou de moeite waard zijn of dat je liever onderhandelt over een hoger brutoloon.
Veelgestelde vragen
Hebben de nadelen van maaltijdcheques invloed op mijn pensioen?
Ja, maaltijdcheques tellen niet mee als loon voor de berekening van je pensioen. Als een deel van je verloning via maaltijdcheques loopt in plaats van via je brutoloon, bouw je minder pensioenrechten op. Dat is een reëel nadeel op lange termijn.
Kan ik maaltijdcheques overal gebruiken?
Nee, maaltijdcheques zijn gebonden aan regels over waar je ze mag besteden. Je kunt ze alleen gebruiken voor aankopen van voeding of aanverwante producten bij erkende handelaars. Voor andere aankopen zijn ze niet geldig.
Wat als ik mijn maaltijdcheques niet op tijd gebruik?
Maaltijdcheques hebben een vervaldatum. Gebruik je ze niet voor die datum, dan verlopen ze en ben je het bedrag kwijt. Het is dus slim om bij te houden wanneer je cheques verlopen.
Mag een werkgever maaltijdcheques geven op vakantiedagen?
Nee, de regels bepalen dat er slechts één maaltijdcheque per effectief gewerkte dag toegekend mag worden. Op vakantiedagen, ziektedagen of andere niet-gewerkte dagen heb je geen recht op een maaltijdcheque.